ميرزا على خان نائينى ( صفاء السلطنة )

106

گزارش كوير ( سفرنامه صفاء السلطنه نايينى " تحفة الفقراء " ) ( فارسى )

« حاجى ميرزا محمد مجتهد نائينى كه از فحول علماء اماميه و دعاگويان قديمى دولت عليه بود و از بدايت عمر تا نهايت اوقات خود را صرف تحصيل علوم دينيه و تأليف كتب علميه نمود كه كتب بسيار در علم فقه و اصول و كلام و غيره از او بيادگار مانده و از جمله مصنفات او كتاب « ترجمان الحق و لسان الصدق » در ترجمهء كتاب « احقاق الحق » قاضى نور اللّه شوشترى اعلى اللّه مقامه است كه در كمال فصاحت و صحت به اتمام رسانيده است . اين اوقات كه سن جناب مشار اليه قريب به نود بوده طريق عيش ابد پيموده برحمت اللهى و اصل گرديد و از طرف دولت عليه مستمرى آن مرحوم در حق اعقابش مرحمت گرديد . » « 3 » ص 28 ، س 6 - رباط تلمبه و رباط طرق : صفاء السلطنه دربارهء اين رباط و موقعيت زمانى آن هيچگونه اطلاعى بدست نداده و تنها آورده است كه « از مشهد مقدس روانهء قصبهء نائين شدم و روانهء رباط تلمبه گرديدم . پنج فرسخ مسافت است رباط قديمى است . » اما در كتابهاى ديگر تا حدى محل و موقعيت اين رباط را ميتوان مشخص كرد 1 - هوتم شيندلر در « سفرنامهء خراسان » دربارهء اين رباط نوشته است . « از شريف‌آباد الى مشهد مقدس بيست و يك ميل است » نصف در بيابان و كوه و نصف ديگر در جلگه مىباشد . از شريف‌آباد الى كلنبه چهار ميل . كلنبه رباطى است كه از بناى عباس ميرزا نايب السلطنه ابن فتحعلى شاه است . بفرمايش نواب و الا حسام السلطنه تعمير شد . يك ميل و نيم به سمت مشرق ده باد حوض واقع است كه شصت خانه‌وار دارد . بين شريف‌آباد و كلنبه راه از كتلى مىگذرد كه براى عبور قافله بسيار سخت است . سپهسالار مرحوم به جهت راه اين كتل بسيار خرج كرد و كار او در سنهء دويست و هشتاد و سه تمام شد . از كلنبه تا تپهء سلام هفت ميل است . در اينجا يك سنگ مرمر سياه نصب كرده‌اند كه روى آن سنگ ، زيارتنامهء حضرت امام رضا عليه السلام را كنده‌اند . و از اين تپه شهر مشهد با گنبد مقدس امام نمايانند . چهار ميل و نيم از اينجا رباط طرق واقع است . و اين رباط از بناى شاه سليمان صفويه است . هزار و هشتصد به اتمام رسيد . نيم فرسخ سمت مشرق ده طرق واقع است و اين يك ده بسيار بزرگ است . از رباط طرق الى دروازهء پائين خيابان مشهد مقدس شش ميل راه خوب و صاف دارد . » ( سه سفرنامه ص - 201 - 200 ) سيد محمد كاظم امام در « كتاب مشهد طوس يك فصل از تاريخ و جغرافياى خراسان » اشاره‌اى در ص 103 كتاب خود به برخى از دهات و قصبات بين نيشابور و مشهد از جمله طرق به طرقبه دارد اما اشاره‌اى به بناى رباط تلمبه و طرق ندارد ( ص 128 ) افضل الملك در « سفرنامهء خراسان و كرمان خود كه در سال 1322 ه . ق از مشهد از طريق كوير به كرمان رفته از « طرق » ياد كرده ولى دربارهء « رباط طرق » و « رباط تلمبه » در اين سفرنامه‌اش ذكرى بميان

--> ( 3 ) - روزنامهء ايران ش 663 پنجشنبه 7 - ذى الحجة الحرام 1305 ه . ق ص 4